Aardappelen telen

Natuurlijk, als je in Nederland woont, eet je aardappelen. Ik heb hierbij mijn ervaring met het telen van aardappelen op een rijtje gezet. Mijn moestuin is op zandgrond, vrij goed te doen voor aardappelen hoewel ik wel merk dat mijn schoonvader die kleigrond heeft altijd een hogere opbrengst heeft dan ik.

Stap 1: Pootgoed bestellen

Het is belangrijk je pootgoed tijdig te bestellen omdat de aardappelen eerst moeten voorkiemen (stap 2) voordat je ze poot (stap 3). Ik bestel altijd mijn pootaardappelen dusdanig dat ik ze medio februari binnen heb. Dan is er genoeg tijd. Ik bestel zowel vroege als late aardappelen en ontvang ze tegelijkertijd. Dit is naar mijn ervaring geen probleem.

Ik bestel mijn aardappelen bij Zaadhandel van der Wal. Ze hebben een groot assortiment en leveren snel. Tot nu toe ben ik een heel tevreden klant!

Je kunt het beste de kleinste verpakking bestellen die de leverancier aanbiedt. De reden is dat er altijd meer dan genoeg aardappelen in een netje zitten en meestal zitten er net iets meer aardappelen in het netje dan dat de leverancier aangeeft. Mijn ervaring:

  • 1.5kg, maat 28/35, ca 50 stuks
  • 2.5kg, maat 35/55, ca 42 stuks

Stap 2: Laten spruiten of voorkiemen

Vroege aardappelen met kleine, groene spruiten gereed om te poten.

Aardappelen moeten spruiten om ze een goede start te geven als je ze in de grond stopt. Pootgoed moet minimaal drie weken spruiten, maar langer mag ook. Het spruiten is met name belangrijk voor vroege aardappelen. Ik ontvang mijn vroege en late aardappelen tegelijkertijd (stap 1) waardoor mijn late aardappelen een stuk langer spruiten voordat ze de grond ingaan omdat die later gepoot worden (stap 3).

Nadat ze minimaal drie weken gespruit hebben in een lichte koele omgeving heb je korte groene spruiten aan de aardappelen zitten. Deze spruiten zijn een paar centimeter lang en soms zitten er ook hele kleine blaadjes aan.Spruiten doe je door pootgoed op een lichte, koele maar wel vorstvrije plaats neer te leggen. Ideale temperatuur is rond de 12oC. Ik leg ze in mijn bijkeuken, of als het warm genoeg is buiten, in mijn huisje op de groentetuin. Haal de aardappelen uit het netje en leg ze zodanig neer dat de kant met de meeste oogjes naar boven wijst. Dit is de kant waar vaak al een paar hele kleine stipjes te zien zijn. Ik vind eierdoosjes heel handig voor het spruiten van aardappelen. De aardappelen passen doorgaans goed in de vakjes en zo kunnen ze ook makkelijk getransporteerd worden zonder schade aan de spuiten aan te richten.

Als je lange witte spruiten heb, heb je de aardappelen in een te donkere omgeving laten spruiten. Lange spruiten zijn ook zwak en breken makkelijk af.

Stap 3: Poten

Schematische beschrijving voor het poten van aardappelen

Ik graaf geulen van ongeveer 20cm diep met ongeveer 50cm tussen de aangrenzende geulen. Vervolgens poot ik de aardappelen 15cm onder de grond in het midden van de geul met ongeveer 25cm tussen de aardappelen in de geul.Aardappelen poten is de volgende stap. Jonge aardappelen kun je poten vanaf half maart mits de vorst uit de grond is. Late aardappelen kunnen eind april tot begin mei de grond in, maar ik heb ze dit jaar eind maart al in de grond gedaan. Late aardappelen zijn langzame groeiers, dus die paar weken schelen vrij weinig op het totaal.

Bij het poten is het belangrijk om te zorgen dat je niet de scheuten afbreekt omdat je dan de voorsprong die het spruiten je geeft weer kwijt raakt. Echter, als je korte scheuten hebt gebeurt dit niet zo vaak. Het duurt twee tot drie weken voordat de eerste kleine blaadjes om zich boven de grond laten zien.

Geef nieuw gepote aardappelen voldoende water om te zorgen dat het groeiproces goed op gang komt!

Aardappelen gereed om gepoot te worden

Stap 4: Aanaarden

Voor het aanaarden

Na het aanaarden

Aanaarden is het proces waarbij je grond over de planten heen doet om te zorgen dat de aardappelen die aan het ontwikkelen zijn onder de grond blijven. Als de aardappelen niet goed bedekt zijn worden ze groen en zijn ze niet eetbaar.

Als de planten 20cm groot zijn ga je de eerste keer aanaarden. Ik doe het door de geulen die ik heb gegraven steeds een beetje dicht te gooien. Uiteraard bedek je een gedeelte van het loof bij het aanaarden, en dit hoort ook zo, maar let op om niet te veel grond over het loof heen te gooien omdat de planten dan minder goed groeien.

Wanneer de geulen helemaal dicht zijn gegooid gebruik ik de aarden tussen de rijen aardappelen om de aardappelen verder aan te aarden. Naar mijn ervaring moet je twee of drie keer in het seizoen flink aanaarden.

Stap 5: Mogelijke ziektes en plagen

Aardappelziekte, oftewel Phytophthora, is een van de ergste ziektes die aardappelen kunnen krijgen. Behalve spuiten is er niet veel aan te doen. Je moet dus een keus maken, of biologisch telen en hopen op het beste, of chemische maatregelen treffen om de ziekte te voorkomen. Je kunt alleen maar preventief spuiten, als de ziekte zich heeft gemanifesteerd is er niets meer aan te doen.Stap 5: Mogelijke ziektes en plagen

Ik heb in 2010 Phytophtora in mijn late aardappeloogst gehad. Phytophthora herken je het eerst aan de bruine vlekken op de bladeren en na verloop van tijd sterft de hele plant af en rotten de knollen weg.  Het moment dat de eerste bladeren symptomen hebben moet je alle aardappelen oogsten, ook al moeten ze eigenlijk nog een aantal weken in de grond blijven. Door ze meteen te oogsten kun je vaak nog 80 – 90% van je aardappelen redden. Wel moet je een keer per week alle opgeslagen aardappelen gecontroleerd om aardappelen die beginnen te rotten op te sporen en uit te gooien. Hierdoor verhoog je de kans dat de overige aardappelen goed blijven.

Schurft heb ik ook als eens op mijn aardappelen gehad. Schurft op aardappelen wordt gekenmerkt door ruwe plekken op de schil en wordt veroorzaakt door te weinig vocht tijdens de groeiperiode. Het is te voorkomen door te zorgen dat de aardappelen na het poten genoeg water krijgen. Schurft is een esthetisch probleem omdat de aardappelen minder mooi zijn, maar heeft verder geen consequenties.

Qua ongedierte is de aardappel een gevoelig plant. Bij warm weer, typisch rond de 20 oC, kan de coloradokever zijn opwachting maken. Dit is een mooie kever om te zien, maar hij kan grote schade aanrichten. Alle kevers vangen en doden. Zoek ook naar eitjes onder de bladeren en larven op de plant. Haal alles weg dat je tegenkomt. Bij een grote plaag kan de gemeente of de volkstuinvereniging ervoor kiezen om maatregelen te nemen en gif te spuiten.

Aaltjes in de grond kunnen ook schade aanrichten doordat ze voorkomen dat planten groeien. Dit kan voorkomen worden door aardappelen ieder jaar om een andere plek te verbouwen. Dan voorkom je dat er zich een concentratie aaltjes in de grond opbouwt.

Stap 6a: Blad afknippen van late oogst

Ongeveer twee weken voordat de late aardappelen geoogst worden, knip je het loof af. Hierdoor wordt de schil van de aardappelen iets dikker en harder.

Stap 6: Oogsten

Jonge aardappelen in bloei

Zet een spitvork in de grond op ruime afstand van de stengel en wroet de aarde flink omhoog. Werk van de buitenkant van de plant naar het midden toe en probeer hierbij niet de aardappelen te beschadigen. De aardappel komen bloot te liggen en nu is het graaien naar aardappelen! Het is verstandig om de vers geoogste aardappelen een uurtje of twee in de zon te laten liggen zodat ze kunnen uitharden.Aardappelen oogsten is een van de leukste klusjes op de tuin en mijn twee zoontjes helpen graag mee! Ongeveer 90 dagen na het poten van vroege aardappelen kun je ze oogsten. Vaak staat de plant al in bloei, maar het hoeft niet.

Het is bijna niet te voorkomen dat er toch aardappelen bij het oogsten beschadigd worden. Houdt deze apart en gebruik ze als eerst. Jonge aardappelen kun je naar behoefte oogsten, late aardappelen kun je het beste in één keer volledig oogsten.

Stap 7: Bewaren

Aardappelen moeten in een koele, droge, donkere plek bewaart worden zodat ze niet uitlopen. Aardappelen die al een aantal maanden in de kelder of schuur liggen gaan meestal na verloop van tijd alsnog uitlopen. Om dit te voorkomen kun je kiemremmer over de aardappelen strooien. Dit is een poeder die, zoals de naam al doet vermoeden, voorkomt dat de aardappelen gaan kiemen. Anti spruit van Luxan is een kiemremmer die veel gebruikt wordt. Let echter op! Als je kiemremmer hebt gebruikt mag je de aardappelschillen niet op de composthoop gooien, de kiemremmer doodt namelijk alle goede bacteriën en organismen in je composthoop!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s